aciz

sif. <ər.>
1. Əlindən iş gəlməyən, bacarıqsız, zəif. Aciz uşaq. Aciz adam. O çox aciz adamdır. – Bizim söhbətimizə gəldikdə, tələbə Əbdülhəsənzadə Xəlil, necə ki axırda məlum oldu, heç də aciz deyilmiş. C. M.. // Nə edəcəyini bilməyən, çaşıb qalmış. Mən bu işdə acizəm. – <Hacı Kərim:> Mən ki zərgərəm, yövmiyyə xərcimdən ötrü acizəm. M. F. A.. Aciz etmək – iqtidarsız etmək, bacarmaz hala gətirmək, son dərəcə zəif salmaq. Xəstəlik onu lap aciz edib. Aciz qalmaq, aciz olmaq – bir iş görmək iqtidarından məhrum olmaq, bacarmamaq. Olsun aləmlərə hökmün nafiz; Qalsın əmrində təbiət aciz. A. S.. Murovlar, pristavlar, naçalniklər, hətta qubernatorun özü onun <Əbdülkərimin> əlində aciz qalıb, öhdəsindən gələ bilmirdilər. Ə. H.. <Yusif:> Bu zorbalıqda ayı mənim qamçımın qorxusundan hər cür oyun çıxarır, amma bu balacalıqda qızın əlində aciz qalmışam. S. S. A.. Çox zaman qəşəng söz deməyi bacaran adamlar çətin hallarda qəhrəmanlıq göstərməkdən aciz olurlar. M. Hüs..
2. Cəsarətsiz, qətiyyətsiz, qorxaq. Aciz adam. // İs. mənasında. <Heydər bəy:> Əlbəttə, acizləri həmişə tuturlar. Malını alıb tənbih edirlər. M. F. A.. // Yazıq, fağır, məzlum, əlsiz-ayaqsız. <Fəxrəddin:> İlan insanları ehtiyatsızlığa sövq etmək üçün özünü aciz göstərir. M. S. O..

Azərbaycan dilinin izahlı lüğəti. 2009.

Look at other dictionaries:

  • âciz — sf., Ar. ˁāciz 1) Gücü bir işe yetmez olan, güçsüz İhtiyar imparatorluk, bu genç devlet karşısında âcizdi. Y. K. Beyatlı 2) Beceriksiz Ne âciz heriflermiş, iki yıl daha dayanamazlar mıydı? R. H. Karay 3) is. Alçak gönüllülük gösteren kimsenin… …   Çağatay Osmanlı Sözlük

  • aciz — is., czi, Ar. ˁacz 1) Gücü bir işe yetmez olanın durumu, güçsüzlük Adamın aczine şaşmaktan kendimi alamıyorum. R. H. Karay 2) Beceriksizlik Aczini bilmek de bir meziyettir. Ö. Seyfettin 3) huk. Kişinin ve kuruluşun borcunu vaktinde ödeyememesi… …   Çağatay Osmanlı Sözlük

  • âciz — (A.) [ ﺰﺝﺎﻋ ] 1. aciz. 2. ben …   Osmanli Türkçesİ sözlüğü

  • aciz — ə. əlindən iş gəlməyən, fağır …   Klassik Azərbaycan ədəbiyyatında islənən ərəb və fars sözləri lüğəti

  • ÂCİZ — Beceriksiz. Eli ermez. Kabiliyetsiz. Gücü yetmez olan …   Yeni Lügat Türkçe Sözlük

  • Aciz — Birinin borcunu vaktinde ödeyememesi durumu …   Hukuk Sözlüğü

  • Âciz — Gücü bir işe yetmez olan; güçsüz; beceriksiz; kabiliyetsiz; zayıf …   Hukuk Sözlüğü

  • âciz kalmak — çok uğraşmasına karşın bir işi yapamamak Bu adama meramımı anlatmaktan âciz kaldım …   Çağatay Osmanlı Sözlük

  • aciz içinde olmak — gücü yetmemek, becerememek …   Çağatay Osmanlı Sözlük

  • aciz vesikası — alacaklı alacağının tamamını alamamışsa kalan miktar için kendisine verilen vesika (İİK 143) …   Hukuk Sözlüğü

Share the article and excerpts

Direct link
Do a right-click on the link above
and select “Copy Link”

We are using cookies for the best presentation of our site. Continuing to use this site, you agree with this.